Turizm işçileri, işsizlik maaşına kavuşmak istiyor. Asgari
işyerinde kalma şartlarını yerine getiremeyen turizm işçilerinin haklarını
araması gerektiğini belirten Devrimci Turizm İşçi Sendikası Antalya Şube
Başkanı Mustafa Yahyaoğlu Hükümet?in bu soruna bir çözüm bulmasını istedi.
Antalya?ya Türkiye?nin birçok yerinden sezonluk olarak gelen
işçilerin kış aylarını işsiz geçirmeleri, işsizlik maaşı haklarını elinden
alıyor. Sendika Başkanı Mustafa Yahyaoğlu, İşsizlik Sigortası Kanunu?nun
maddeleri gereği turizm işçilerinin şartları sağlamadığı gerekçesi ile işsizlik
maaşından yararlanmadığını söyledi. Senenin yarısında çalışıp diğer yarısında
işsiz kalan işçilerin maddi sıkıntılar çektiğini ve çalışanların genelde
Antalya dışından geldiğini belirten Yahyaoğlu, işçilerin haklarını araması, haklarını
ezdirmemek için birlikte hareket etmesi için sendikalı olmaya çağırdı.
SENENİN YARISI İŞSİZLER
Antalya?da otel sezonunu 5 veya 6 ay arasında değişiklik
gösterdiğini belirten Yahyaoğlu, ?Küçüğüyle büyüğüyle ortalama 4 bin tane otel
var şehrimizde. 12 ay açık olan 300-400 tane. Turizm sezonu kısa olduğundan
turizmde çalışan işçilerimiz sağlık hizmetlerinden dahi yararlanmakta sıkıntı
yaşıyorlar. Bazı yerlerde 4 ya da 4 aydan daha kısa olan sezonlar var.
Karadeniz?de 2 aya kadar düşüyor bu. Böyle olunca turizmde çalışan
işçilerimizin sigortalılıkları bile bir anlam ifade etmiyor. Aileleri
sigortadan yararlanamıyor. Bunun dışında sezon bitince, ne iş olsa yapmak
zorunda kalıyorlar. 4-5 ay asgari ücretle çalıştıktan sonra o ücretten
arttırabilecekleri bir para yok. Bu yüzden kışı da geçiremezler. Kaldı ki açlık
sınırı altındaki ücretle çalışıyorlar. Yani kış döneminde ne iş olursa yapmak
zorunda kalıyorlar. İsterse otelin yiyecek içecek müdürü olsun. O boşluğu
mutlaka doldurmak zorunda? açıklamasını yaptı.
?KÖYLÜ İŞÇİ YARATILIYOR?
Bu durumun insanları Antalya?da ikamet edemez duruma
getirdiğini aktaran Yağyaoğlu, ?Çünkü işçi eğer Antalya?da yaşıyorsa,
çalışmadığı dönemlerde kirasını ödeyemez. Geçinemez. Hele ki ailesiyle
yaşıyorsa. Aileden 2 kişi çalışsa bile o para yetmez. Bu durumda bizim
tabirimizle, köylü işçi yaratılmaya çalışılıyor. Bir ayağı tarımda olacak bir
ayağı da sezon açılınca turizmde. Burada sezon bitince köyüne gidip tarım
yapacak birileri. Bu çelişki turizmin kalitesinin nereye düştüğünü gösteriyor.
Böyle olunca otelin kalitesi de düşüyor ve otellerin satış fiyatları düşüyor.
Satış düşünce otel kapanıyor ve turizm işçileri işsiz kalıyor. Ücretlerini,
tazminatlarını alamıyor. Her sezon sonu
binlerce işçi, kıdem ihbar tazminatlarını dahi alamıyor. Bunun örneklerini
Antalya?da gördük? ifadelerini kullandı.
SİGORTA ALIŞKANLIĞI YOK
Otel konaklama, eğlence, yiyecek ve içecek sektöründe
çalışan ortalama 600 bin, 300 bin de esnaf olduğunu belirten Yahyaoğlu, ?Bunun
200-250 bini kış aylarında istihdam edilebiliyor. 600 bine yakın da istihdam
dışı kalmış turizm işçisi var. Bu insanların çalışırken de sigortaları
yatmıyor. Önemli bir kısmı kayıt dışı. Aralarında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı
olan da var olmayan da. Özellikle küçük esnafta sigortalı çalıştırmak hiç moda
değil. Bunu yetkililere anlatmaya çalışıyoruz. Otellerde bir nebze buna
uyuyorlar ama onlar da Kırgız, Azeri gibi işçileri kayıt dışı çalıştırıyorlar?
dedi.
?ASKI MEŞRU OLMASIN?
Başka bir soruna değinen Yahyaoğlu, ?Diyelim ki çalışan 3
bin lira alıyor. 3 bin brüt gösterip geri kalanını elden veriyorlar. Bunlar çok
yaygın. İnsanlar sağlık haklarından
yararlanırken, rapor alırken ya da emekli olurken alınan para düşük görünüyor?
dedi. İşsizlik Sigortası Kanunu?ndan turizm işçilerine yararlanma fırsatı
vermediğini aktaran Yağyaoğlu, ?Son 3 yılda 600 gün şartı var. Bu primi
ödeyebilmesi için bir işçinin yılda 7 ay çalışmış olması gerekir. Ancak böyle
işsizlik maaşı alma hakkı doğuyor. Bu da yetmiyor, bir iş yerinde 120 gün
aralıksız çalışma şartı var. Antalya ve tatil otelciliğinde gördüğümüz şu ki
ortalama 3 buçuk ayda bir işçi otel değiştiriyor. Yani bir iş yerinde çalışma
süresi 120 günün altına düşmüş durumda. Bu şartı da turizm çalışanları yerine
getiremiyor. Bir diğer şart da askıya alınmamış olma şartı. Zaten otel adamı
işten çıkarmıyor. Ben seni askıya aldım diyor. Ne demekse askıya alınmak. Geri
kalan zamanda bu adam aç mı kalsın. Sezona kadar öyle beklesin mi? Askıya aldım
teriminin hukuki karşılığı yok. İşçiye ücretsiz izin aldım kağıdı imzalatılarak
bunu gerçekleştiriyorlar. Bakanlık bu askı kavramını meşru kabul ederek, işçiye
işsizlik maaşı ödemiyorlar? şeklinde konuştu.
SENDİKALILIK VURGUSU
İşçilerin kendilerini gözden geçirmeleri gerektiğini vurgulayan Yahyaoğlu, ?Sosyal medyada görüyoruz ki işçiler hep şikayet ediyor. Turizm bölümlerinden mezun olan insanlar en geç 2 yıl içinde sektörü terk ediyor. Sektörü terk edene kadar düzelmek için çabalasalar, çözümü bulacaklar. Ama birlikte davranmadıklarında işverenlerin dediği oluyor. işçiler de sektörden kaçmaktan başka bir çözüm bulamıyor. Sektörden kaçtıklarında karşılarına bir iş cenneti mi çıkacak? Hayır. Türkiye?de 7 milyon işçi var. örgütlenmekten başka çareleri yok. Biz bunun için varız. Böyle bir sendikal fırsatı değerlendirirlerse, insanlar çalıştıklarının karşılığını alır? dedi.
